Hiểu biết không phải một nửa thành công (G.I.Joe Fallacy)
Giáo sư Santos trong bài giảng The Science of Well-Being của đại học Yale từng dùng ảo ảnh thị giác (như hiệu ứng Ponzo) để chứng minh rằng biết sự thật chưa đủ để thay đổi nhận thức. Dù bạn dùng thước đo và biết chắc hai đoạn thẳng dài bằng nhau, mắt bạn vẫn cứ thấy một bên dài hơn. Đó chính là bản chất của ngụy biện G.I. Joe trong tư duy thiết kế sản phẩm: chúng ta nhầm tưởng rằng việc nhận thức được vấn đề đồng nghĩa với việc hành động để giải quyết nó.
Ngụy biện G.I. Joe trong thiết kế sản phẩm
Ngụy biện này gắn chặt với hình ảnh “ba chú khỉ” trong thành ngữ của phương Tây: Không thấy, không nghe, không nói (không phải triết lý Tam Hầu, Tứ Không của Phật Giáo). Trong một team sản phẩm, nó biểu hiện thành:
- Không thấy: Cố tình bỏ qua dữ liệu cho thấy người dùng đang gặp khó khăn.
- Không nghe: Phớt lờ những phản hồi tiêu cực hoặc than phiền của khách hàng.
- Không nói: Giữ im lặng trước những nghi ngờ nội bộ, ngại đề xuất thay đổi chiến lược.
Thực tế, ai cũng biết rằng thiết kế lấy người dùng làm trung tâm cần lắng nghe và thử nghiệm liên tục. Nhưng ngụy biện G.I. Joe chỉ ra rằng “biết” mới chỉ là một nửa trận chiến – nửa còn lại và khó hơn là hành động. Muốn phá vỡ ảo ảnh, nhà thiết kế không chỉ cần kiến thức mà còn cần sự can đảm để tháo bỏ “mặt nạ” ba con khỉ, nhìn thẳng vào sự thật và dũng cảm thay đổi.
Không ngại va chạm
Tôi đã từng đề cập mô hình phát triển sản phẩm Growth Design Process, những phase đầu tiên cho Setup project đòi hỏi product designer làm việc với các stakholder để alignment các mục tiêu và scope sản phẩm. Đây là nơi nhiều mâu thuẫn bùng nổ đòi hỏi nhiều kỹ năng giao tiếp và phân tích vấn đề. Sự sắp xếp và khéo léo phân công sẽ giúp những vấn đề “Không thấy”, “Không nghe” và “Không nói” được đưa ra bàn bạc hợp lý, đúng lúc và tránh gây rối loạn hoặc hiểu lầm nhau. Cách làm việc này sẽ tiêu diệt sự ngụy biện G.I.Joe, nhưng cũng có cái giá “va chạm” không hề dễ chịu.
){kind=link}